Prekursorzy marketingu w Polsce

Prof. dr hab. Jerzy Altkorn

(1931-2004)

ZdjAltkorn5

Profesor dr hab. Jerzy Altkorn urodził się  24 lutego 1931 r. we Lwowie, zmarł 26 listopada 2004 r. w Krakowie Profesor  Jerzy Altkorn zajmuje znaczące miejsce w polskiej nauce o handlu, przedsiębiorstwie handlowym i  marketingu.

Przez wszystkie lata swej aktywności związany był z Akademią Ekonomiczną w Krakowie -   był jej absolwentem i profesorem, kierownikiem Katedry Marketingu (1992-2002) i rektorem (1985-1990). Był doktorem honoris causa Grand Valley State University (1987) i Uniwersytetu Ekonomicznego w Bratysławie (2001).

Dorobek naukowy Profesora wpisał się bardzo poważnie i trwale w osiągnięcia nauk ekonomicznych, nauk o zarządzaniu, w tym w rozwój nauk o marketingu w Polsce. Publikacje Profesora J. Altkorna były, są i z pewnością będą źródłem inspiracji badawczych, wielu cytowań, omówień, analiz  i komentarzy. Prace Profesora zawsze bowiem zachęcały i pobudzały środowisko marketingu do  twórczej refleksji i stanowiły zachętę do dalszych poszukiwań naukowych, do podejmowania pogłębionych, ambitnych badań empirycznych. Prace oparte o rozległą kwerendę literatury światowej, jej twórczą modyfikację do  konkretnych uwarunkowań orientacji  rynkowej polskich przedsiębiorstw w złożonym i wielowymiarowym procesie transformacji ustrojowej po roku 1989 tworzyły i rozwijały teoretyczne podstawy nauki o marketingu, strategiach marketingowych przedsiębiorstw. Miały one zarazem charakter monografii naukowych, rozpraw teoretycznych jak i publikacji o przeznaczeniu dydaktycznym – Profesor mocno akcentował potrzebę stworzenia solidnych fundamentów  dla nauczania marketingu w  dydaktyce szkoły wyższej, fundamentów, opartych o światowy dorobek nauk o marketingu.

Podstawowe prace Profesora – indywidualne lub  zespołowe – które wniosły istotny wkład w rozwój marketingu w naszym kraju stanowią:

  • Podstawy marketingu (Instytut Marketingu, Kraków, 1. wydanie 1992, wielokrotnie wznawiane)
  • Podstawy marketingu turystycznego (AE Kraków 1992),
  • Marketing w turystyce (PWN, Warszawa1994),
  • Leksykon marketingu - praca zbior. pod wspólną redakcją z profesorem Teodorem Kramerem (PWE, Warszawa 1998),
  • Strategia marki (PWE, Warszawa 1999),
  • Wizualizacja firmy (Instytut Marketingu, Kraków1999)
  • Kierunki rozwoju zarządzania marketingowego w Polsce (AE, Kraków 1999),
  • Wizerunek firmy (WSB, Dąbrowa Górnicza 2004).

Ponadto Profesor był Autorem bardzo wielu znaczących artykułów naukowych, referatów prezentowanych na licznych konferencjach Polsce i poza granicami,  licznych ekspertyz, analiz i komentarzy.

Profesor J. Altkorn był wybitnym dydaktykiem  marketingu- znakomicie łączył teorię z atrakcyjnymi  sposobami jej prezentacji dla grona swoich słuchaczy i studentów. Prowadził wykłady nie tylko w swoim,  macierzystym Uniwersytecie,  lecz także w wielu uczelniach polskich i zagranicznych.

Profesor był powszechnie, w Polsce i za granicą, uznawanym Autorytetem, Mistrzem i Nauczycielem. Nasze środowisko zawdzięcza Profesorowi istotny i twórczy wkład w stworzenie – wraz z innymi wybitnym Profesorami – polskiego sposobu wyjaśniania istoty orientacji rynkowej przedsiębiorstw, sposobu opartego na integracji różnorodności – potrzeby indywidualizacji  treści i form działań rynkowych. Profesor współtworzył polską szkołę marketingu, dla której charakterystyczne jest nie tylko interdyscyplinarne pojmowanie istoty i roli współczesnego marketingu, lecz także sposób myślenia, łączący teorię z praktyką – tu i teraz – w Polsce, w krajach sąsiednich – w tym Czechach, Słowacji i Ukrainie, z jednoczesnym i pełnym uwzględnieniem obiektywnych przeobrażeń  współczesnego rynku światowego.

Jan W. Wiktor

____________________________________________________________________________________________________________________________________________

Prof. dr hab. Teodor Kramer 

(1926 – 2014)

kramer7

Profesor dr hab. Teodor Kramer urodził się 27 marca 1926 r. w Ostrowie k/Lublinca, zmarł 20.06.2014 r. w Bielsku Białej. W 1953 r. ukończył studia na Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu, gdzie w 1959 r. obronił prace doktorska pt. „Ekonomiczne przesłanki lokalizacji młynów gospodarczych”, której promotorem był prof. Z. Zakrzewski. Habilitował się w 1962 r. na podstawie pracy „Przemiany rynku wiejskiego w związku z procesem industrializacji” ZN WSE, Poznań 1961. W 1974 r. uzyskał tytuł profesora nauk ekonomicznych. W latach 1951-1962 pracował w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu, później, do roku 1979, rozwijał działalność na uczelni wrocławskiej. W 1979 przeniesiony został Profesor do ówczesnej Akademii Ekonomicznej w Katowicach. W Uczelniach, w których było dane pracować prof. T. Kramerowi powierzano liczne odpowiedzialne funkcje i stanowiska kierownicze: Kierownika Katedry, Dyrektora Instytutu, Prodziekana Wydziału Ekonomiki Przedsiębiorstwa, Prorektora d.s. Nauki Wyższej Szkoły Ekonomicznej we Wrocławiu, Prorektora ds. Współpracy z Zagranicą Akademii Ekonomicznej w Katowicach.

Profesor T. Kramer był autorem licznych publikacji (ponad 185), w tym 24 autorskich książek. Początkowo Jego zainteresowania naukowe koncentrowały się na zagadnieniach funkcjonowania handlu i rynku wiejskiego. Późniejsze dociekania naukowe obejmują funkcjonowanie rynku i jego mechanizm w gospodarce. W latach 80-tych pojawiają się też współautorski podręcznik i pierwszy skrypt z zakresu marketingu, rozszerzony i następnie wydany kilkakrotnie latach 90. i w pierwszej dekadzie XXI w. Ściśle rozwijana współpraca z czołowymi europejskimi profesorami marketingu oraz z polskimi ośrodkami akademickimi (w szczególności z krakowskim) zaowocowała pierwszym w kraju „Leksykonem marketingu” napisanym wspólnie z prof. J. Altkornem (1998). Profesor T. Kramer był prekursorem badań naukowych nad rynkiem i marketingiem, twórca szkoły naukowej marketingu. Pozostawił znaczny dorobek naukowy w postaci fundamentalnych dzieł na temat rynku i marketingu, licznych książek i artykułów , a także cenionych podręczników akademickich. Ważniejsze publikacje z zakresu rynku marketingu w dorobku Profesora obejmują:

  • Funkcjonowanie rynku wewnętrznego w Polsce (1969),
  • Analiza rynku (1971),
  • Rynek – Reforma – Równowaga (1989),
  • Marketing-strategia, promocja, systemy informacyjne (1992),
  • Marketing (1983),
  • Podstawy marketingu (1994, 1996, 2004),
  • Leksykon marketingu – współautor J. Altkorn (1998).

Profesor dr hab. Teodor Kramer był szeroko znany jako wybitny ekonomista oraz nauczyciel akademicki wiązany z czterema uniwersytetami ekonomicznymi (w Poznaniu, Krakowie, Wrocławiu i Katowicach. Uznany został za twórcę i współorganizatora szkół naukowych wrocławskiej i katowickiej handlu, rynku i marketingu, jednego z najwybitniejszych prekursorów i promotorem tej ostatniej dyscypliny w Polsce.

Leszek Żabiński

____________________________________________________________________________________________________________________________________________

Prof. dr hab. Stefan Mynarski

(1935-2006)

myn2

Profesor dr hab. Stefan Mynarski urodził się 1 grudnia 1935 r. w Starej Wsi k/Oświęcimia. W 1960 r. uzyskał stopień magistra ekonomii na Wydziale Handlu Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Krakowie, gdzie został zatrudniony początkowo jako asystent, a później, po uzyskaniu w 1966 r. stopnia doktora nauk ekonomicznych jako adiunkt. Kolejny stopień naukowy – doktora habilitowanego S. Mynarski otrzymał w 1973 r., a w styczniu 1978 r. Rada Państwa nadała Mu tytuł naukowy profesora nauk ekonomicznych. W tym czasie Profesor kierował Zakładem Analizy Rynku AE w Krakowie, na której to Uczelni pełnił szereg funkcji kierowniczych. Z publikacji o fundamentalnym znaczeniu dla badań rynku i marketingu wymienić należy:

  • Cybernetyczne aspekty analizy rynku (1972)
  • Metody analizy i optymalizacji obrotu towarowego (1976)
  • Analiza rynku (1987)
  • Metody badań marketingowych (1990)
  • Badania rynkowe w warunkach konkurencji (1995)
  • Badania rynkowe w przedsiębiorstwie (2001)

W rozwoju marketingu i badań marketingowych w Polsce w ostatnich 40. latach dorobek naukowy prof. Stefana Mynarskiego zajmuje miejsce szczególne. Wynika ono z założeń ontologicznych, metodologicznych i analitycznych związanych zarówno z cybernetyczno-systemowym ujęciem rynku, jak i z samych badań rynkowych i marketingowych. Spojrzenie to, zapoczątkowane w metodologii badań w końcu lat 60. ubiegłego stulecia, przeżywa obecnie swój renesans w ujęciach związanych z wykorzystaniem entropijnych modeli struktur rynkowych, hierarchicznych modeli wielopoziomowych czy modelowania interakcji rynkowych w ujęciach marketingu relacji i perspektywy dominacji usługowej (service-dominant logic).

Niezwykle ważny wpływ na karierę i rozwój myśli naukowej prof. Stefana Mynarskiego wywarł pobyt na stypendium naukowym w USA przyznanym przez Fundację Kościuszkowską w okresie od października 1968 r. do czerwca 1969 r. na trzech uniwersytetach amerykańskich: University of California (Berkeley), University of Pennsylvania (Philadelphia) oraz Northwestern University (Chicago). To w Chicago Profesor zapoznał się z dorobkiem marketingu i badań marketingowych u samego „guru” marketingu Ph. Kotlera, wobec którego był inspiratorem nadania doktoratu honorowego w 1998 r. na Akademii Ekonomicznej w Krakowie.

Dorobek Profesora Mynarskiego można analizować ze względu na aspekt ontologiczny, metodologiczny i analityczny. Z punktu widzenia ontologicznego ujęcia Profesora są bliskie mechanicystycznemu organicyzmowi. Zarówno rynek, jak i cała gospodarka jest zawsze ujmowana jako mechanizm, w którym (podobnie jak w systemach biologicznych) podstawowymi procesami regulacyjnymi są procesy adaptacji i selekcji w triadycznym układzie procesów materialnych, energetycznych i informacyjnych.

W perspektywie metodologicznej dominuje podejście systemowe, w którym analizowane systemy rynkowe są badane w układach hierarchicznych i interakcyjnych. Dotyczy to zarówno przedmiotu badań, jak i podejść, metod i technik badawczych, w ramach których występuje hierarchiczny, dwukierunkowy układ zależności

Z punktu widzenia analitycznego dorobek Profesora podejmuje wątek analiz wielowymiarowych, obejmujących zarówno poziom makromodelowania strukturalnego całej gospodarki, jak i poziom szczegółowych metod i technik analitycznych, takich jak: wielozmiennowe modele regresji, regresja logistyczna (autorska metoda „trzech sum”), analiza czynnikowa czy wielowymiarowa analiza korespondencji.

Adam Sagan

____________________________________________________________________________________________________________________________________________

Prof. dr Zbigniew Zakrzewski

(1912 – 1992)

zakrzewski1

Prof. dr Z. Zakrzewski urodził się 15 sierpnia 1912 roku w Puszczykowie koło Poznania, zmarł 19 sierpnia 1992 roku w Poznaniu. W 1930 roku podjął studia na Uniwersytecie Poznańskim uzyskując kolejno tytuły: w 1934 r. magistra praw, a w 1935 r. magistra nauk ekonomiczno – politycznych. W 1938 r. obronił pracę doktorską pt. „Witold Skarżyński – ekonomista Wielkopolski”, napisaną pod kierunkiem prof. dr. Edwarda Taylora. Pracę zawodową Profesor Z. Zakrzewski rozpoczął początkowo w sektorze bankowości, a po wojnie, w 1945 r. podjął pracę w ówczesnej Akademii Handlowej w Poznaniu przechodząc przez wszystkie stanowiska, zdobywając kolejne stopnie naukowe i tytuł profesora. Pracował na Uczelni nieprzerwanie przez 47 lat.
Wysokie kwalifikacje naukowe oraz wyjątkowe cechy osobowości Profesora Z. Zakrzewskiego przesądziły o powierzaniu Jemu licznych, zaszczytnych i odpowiedzialnych stanowisk w Uczelni oraz w innych organizacjach i instytutach, których Profesor był aktywnym członkiem.

Profesor dr Z. Zakrzewski pozostawił po sobie niezwykle bogaty i różnorodny dorobek naukowy obejmujący kilkaset pozycji naukowych. Początkowe zainteresowania naukowe oscylujące wokół problematyki pieniądza i bankowości, szybko ewoluowały w kierunku ekonomiki handlu. Krytyczny i syntetyczny przegląd myśli ekonomicznej w nauce o handlu opublikowany został w dziele pt. „Rozwój polskiej myśli ekonomicznej w nauce o handlu” [1966]. Zasadniczy nurt zainteresowań naukowo-badawczych koncentrował się na teorii handlu, ujęciach przestrzennych handlu oraz jego efektywności.

Profesor Z. Zakrzewski jest twórcą oryginalnej teorii funkcji handlu, którą przedstawił w publikacji „Wstęp do teorii handlu wewnętrznego” [1969]. Szczególnie doniosłe osiągnięcia w nauce o handlu pozwoliły na stworzenie tzw. „poznańskiej szkoły handlu”, skupiającej badaczy zajmujących się tą problematyką. Dały też impuls do zajęcia się w przyszłości marketingiem, jako tym obszarem wiedzy, w którym handel (dystrybucja) odgrywa znacząca rolę. Zainteresowania dla marketingu pojawiły się znacznie wcześniej. W 1958r. Profesor zrecenzował książkę Clark F.E., Clark C. P. Principles of Marketing (New York 1945) , przewidując już wówczas istotne znaczenie tych zagadnień dla gospodarki rynkowej.
Obszarem zainteresowań naukowych Profesora były też procesy obrotu towarowego w ujęciu przestrzennym, dotyczące lokalizacji sieci handlowej, kształtowania przebiegów towarowych czy przestrzennego rozmieszczenia popytu. Rozważania z tego zakresu opublikowane zostały w książce „Obrót towarowy w ujęciu przestrzennym” [1962]. Późniejsze zainteresowania dotyczyły problemów długofalowej polityki gospodarczej w dziedzinie rynku i handlu

Warto podkreślić, że cały dorobek Profesora cechuje umiejętność syntetycznego ujęcia zjawisk ekonomicznych i identyfikacja związków zachodzących w procesach gospodarczych.
Aktywność Profesora Z. Zakrzewskiego nie ograniczała się do wspomnianej wyżej działalności organizatorskiej i naukowo-badawczej. Profesor był także autentycznym i pełnym pasji działaczem społecznym. Pełnił liczne funkcje w: Polskim Towarzystwie Ekonomicznym, Poznańskim Towarzystwie Przyjaciół Nauk, Instytucie Handlu Wewnętrznego i Usług, Polskiej Akademii Nauk oraz w Klubie Inteligencji Katolickiej.

Szczególne miejsce w Jego życiu zajmowało umiłowanie Poznania, które zaowocowało m.in. licznymi książkami o tym mieście: „Przechadzki po Poznaniu lat międzywojennych” [1983], „Ulicami mojego Poznania” [1985], „Wspominam Poznań” [1986] czy „Wielkopolanie w kulturze polskiej” [1992].
Przedstawione wyżej w dużym skrócie fakty z życiorysu Profesora Z. Zakrzewskiego ukazują nam sylwetkę człowieka niezwykle prawego, pogodnego, dobrotliwego i sumiennego. Zaangażowanie Profesora w różne dziedziny życia było wyrazem szczerej intencji służenia ludziom, stanowiło przejaw głębokiego humanizmu i troski o pełny rozwój człowieka. Było symbolem najpiękniejszych, najbardziej szlachetnych wartości zapisanych w sercu każdego człowieka. Uczył, że życie trzeba wypełniać pracą i obowiązkami z myślą o najwyższych wartościach.

Bogna Pilarczyk

____________________________________________________________________________________________________________________________________________

Prof. dr hab. Klemens Paweł Białecki

bialecki

Profesor Klemens Paweł Białecki urodził się 29 listopada 1929 r. w Kowlu na Wołyniu. W roku 1954 ukończył studia licencjackie na Wydziale Handlu Zagranicznego Szkoły Głównej Służby Zagranicznej, zaś dyplom magistra uzyskał na tym samym Wydziale w 1955 r. (tzn. w rok po przeniesieniu wspomniane-go Wydziału do Szkoły Głównej Planowania i Statystyki). Stopień doktora nauk ekonomicznych uzyskał 15 marca 1961 r. na podstawie pracy doktorskiej pt. „Problematyka popierania eksportu w krajach kapitalistycznych „

W  roku 1967 habilitował się na Wydziale Handlu Zagranicznego SGPiS. W 1973 r. uzyskał tytuł i stanowisko profesora nadzwyczajnego, a profesorem zwyczajnym został w roku 1979. Profesor Klemens Białecki  pełnił przez wiele lat różne  funkcje kierownicze w macierzystej Uczelni: kierownika Katedry, prodziekana, prorektora SGH

Zakres badań naukowych i działalności dydaktycznej prof. Klemensa Białeckiego obejmuje następujące dziedziny: podstawy marketingu, marketing międzynarodowy, zarządzanie marketingiem, strategie marketingowe, funkcjonowanie przedsiębiorstw uczestniczących w obrocie z zagranicą i operacje handlu zagranicznego

Charakteryzując działalność naukowo-dydaktyczną prof. K. Białeckiego, trzeba zauważyć, że łączy się ona z silnie  ze współpracą z praktyką gospodarczą i z zagranicznymi instytucjami naukowymi. Ta komplementarność powyższych dziedzin działalności odzwierciedliła się później w wielu jego publikacjach, pozwalając przede wszystkim na wprowadzenie koncepcji marketingu do dydaktyki polskich uczelni ekonomicznych i do praktyki przedsiębiorstw. Książka profesora Białeckiego „Elementy marketingu eksportowego” ukazała się już w roku 1968. Była to pionierska publikacja na ten temat w krajach Europy Środkowej i Wschodniej .Oprócz wspomnianej całościowej koncepcji marketingu propagował w naszym kraju możliwości zastosowania reklamy. Pod koniec lat 60. ubiegłego wieku był współorganizatorem Kongresu Reklamy krajów członkowskich ówczesnej RWPG, co było przedsięwzięciem o charakterze pionierskim. Profesor  K. Białecki  jest autorem (lub współautorem) ponad 30 książek, monografii i podręczników, z których większość miała po kilka wydań. Pierwsze z jego ważniejszych publikacji to „Vademecum handlu zagranicznego” (wydane przez PIHZ w latach 1961, 1970 i 1976) oraz opracowany wspólnie z prof. Andrzejem Doroszem i prof. Włodzimierzem Januszkiewiczem „Słownik handlu zagranicznego” (opublikowany przez PWE w latach 1986 i 1993). O przydatności tej drugiej książki świadczy fakt, że podstawowe części jej tekstu wykorzystano w przygotowanym przez prof.  Klemensa Białeckiego we współpracy z prof. Włodzimierzem Januszkiewiczem i prof. Leokadią Oręziak „Leksykonie handlu zagranicznego”, który opublikowało w 2007 r. Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne. Ważną książką prof. K. Białeckiego była też wydana w 1966 r. praca habilitacyjna „Polityka reklamowa w eksporcie” oraz wspomniana uprzednio książka „Elementy marketingu eksportowego” (Warszawa 1968). Lista dalszych jego publikacji książkowych w obszarze marketingu obejmuje następujące pozycje: „Marketing w gospodarce socjalistycznej” (książka napisana wraz z Jerzym Borowskim, a wydana w 1975 i w 1978 r.), i 1989), „Marketing w handlu zagranicznym” (współautorstwo; Warszawa 1980 i 1986), „ „Marketing producenta i eksportera” (Warszawa 1992), „Marketing” (Warszawa 1998), „Podstawy marketingu” (Warszawa 2002), „Marketing globalny” (Warszawa 2005), „Instrumenty marketingu” (Warszawa 2006).

Profesor K. Białecki jest   człowiekiem  o niezwykłej radości życia, nastawionym życzliwie  do swoich współpracowników i traktującym  ich jak partnerów, człowiekiem towarzyskim, lubiącym snuć interesujące opowieści, szczególnie związane z niezliczonymi przygodami myśliwskimi.

Profesor Klemens Białecki utrzymuje stały kontakt z uczelnią, regularnie uczestniczy w zebraniach naukowych Instytutu Międzynarodowego Zarządzania i  Marketingu Kolegium Gospodarki Światowej Szkoły Głównej Handlowej.

Teresa Taranko

____________________________________________________________________________________________________________________________________________

Prof. dr hab. Jerzy Dietl 

Dietl J. foto IMG_6316

Prof. dr hab. Jerzy Dietl urodził się 28.04.1927 r. w Inowrocławiu. Od 1929 roku mieszkał w Poznaniu, gdzie ukończył po wojnie  Akademię Handlową. W latach 1947- 67 r. był kolejno  asystentem, adiunktem, docentem, kierownikiem zakładu oraz prodziekanem i dziekanem w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Poznaniu.  Tam też się doktoryzował ( 1958 ). Stopień naukowy docenta (dr hab.) uzyskał w 1961 roku na Wydziale Handlu SGPiS w Warszawie. W latach 1959/60  uzupełniał  swe  studia zagranicą w lnstitute of Social Studies w Hadze, a następnie w Paryżu . W 1962 roku, w związku z badaniami prowadzonymi w ramach FAO,  przebywał w Rzymie, a następnie Brukseli.

W 1967 r. przeniósł się na Uniwersytet Łódzki, gdzie  na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym pełnił funkcje kierownika Katedry oraz Instytutu Marketingu . W roku  1971 został mianowany profesorem nadzwyczajnym UŁ, a  w  1978 – profesorem zwyczajnym. W 1975 r. przebywał jako visiting professor w Turku School of Economis and Business Administration w Finlandii. Prowadził wykłady gościnne w ponad 40 uniwersytetach w Polsce i za granicą. Po zakończeniu pracy na UŁ  był profesorem w  National Louis University w Nowym Sączu.

W latach 1989-1991 był senatorem RP, pełniąc funkcje przewodniczącego Nadzwyczajnej Komisji Senackiej dla Legislacji Ekonomicznej, z-cy przewodniczącego Senackiej Komisji Gospodarki Narodowej oraz członka Senackiej Komisji Spraw Zagranicznych. Wygłaszał referaty w Komisji Europejskiej w Genewie, Parlamencie Europejskim w Strasburgu, a także w Singapurze oraz Malezji. Był  także członkiem Rady Ekonomicznej przy Radzie Ministrów ( 1990-92) oraz członkiem The US-Europe Poland Action Comission, Center for Strategic and International Studies, Washington (1995-2001).

Publikowany dorobek Profesora obejmuje  przeszło 500 pozycji w tym kilkanaście książek oraz ok. 100 artykułów w periodykach zagranicznych. W swojej działalności naukowej początkowo zajmował się rynkiem rolnym. Interesował go szczególnie wpływ zmian w otoczeniu rolnictwa na zachowanie się producentów  rolnych.

Równocześnie Jego  zainteresowania koncentrowały się na szeroko ujętej problematyce marketingu z naciskiem na marketing  produktów rolnych oraz artykułów żywnościowych . Jego badania i opracowania  marketingowe  dotyczyły różnych dziedzin oraz form  handlu w Polsce i na świecie  oraz  kanałów dystrybucji . Z tego zakresu opublikował szereg  własnych oraz współautorskich prac, zarówno w kraju, jak i za granicą. Wiele studiów opartych było o oryginalne badania empiryczne.

  • Badania marketingowe – współautor (1976)
  • Handel we współczesnej gospodarce: instytucje, organizacja, technologia, strategia (1991)
  • Marketing (1975)
  • Wyzwania marketingowe wobec przedsiębiorstw przyszłości w Polsce – współautor (2005)

Był pierwszym naukowcem, który spopularyzował w Polsce koncepcję  orientacji marketingowej  przedsiębiorstw oraz wydał podręcznik do nauki marketingu.  W tej dziedzinie warta odnotowania jest Jego współpraca międzynarodowa, której plonem było wiele artykułów w periodykach zagranicznych. Otrzymał tytuły „Doctor Honoris Causa” Universytetu Jean Moulin Lyon III we Francji. oraz Akademii im. Leona Koźmińskiego w Warszawie.

 Tomasz Domański